เมื่อบทเรียนวิทยาศาสตร์ สร้างแรงบันดาลใจให้เด็กประยุกต์ใช้กับวิถีชีวิตอันดามัน

ที่เกาะยาวน้อย ห้องเรียนวิทยาศาสตร์ไม่ได้ถูกจำกัดอยู่แค่ผนังกำแพงที่ล้อมกรอบเป็นห้องสี่เหลี่ยม แต่กลับมีอยู่ทุกหนแห่งทั้ง ภูเขา ทะเล ต้นไม้ และสัตว์น้ำ ให้เด็กๆ ในท้องถิ่นได้เรียนรู้ไม่มีวันหมด

พังงา – 19 พฤศจิกายน: โรงเรียนเกาะยาววิทยา บนเกาะยาวน้อย จ.พังงา เป็นอีกหนึ่งโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการ IN-STEP ( Inquiry-based Science and Technology Education Program) โดยคุณครูได้นำหลักการสอนวิทยาศาสตร์แนวใหม่ inquiry-based learning (รู้จักตั้งคำถาม ค้นคว้าหาคำตอบ เรียนวิทยาศาสตร์ด้วยประสบการณ์จริง) ซึ่งได้รับการอบรมจากโครงการ INSTEP มาใช้สอนนักเรียน ทำให้บรรยากาศการเรียนวิชาวิทยาศาสตร์ในห้องเรียนไม่น่าเบื่อ อีกทั้งยังทำให้นักเรียนเข้าใจวิทยาศาสตร์ด้วยวิธีการง่ายๆ และไม่ถูกปิดกั้นอยู่แค่ในตำรา จนตอนนี้ความกระตือรือร้น ช่างคิด ช่างสงสัย และเสาะหาความรู้ด้วยตนเองของเด็ก กลายมาผลงานระดับท้องถิ่นที่มาประยุกต์ใช้กับอาชีพประมง ซึ่งเป็นวิถีชีวิตชาวทะเลอันดามัน บนเกาะยาวน้อยแห่งนี้

จุฑารัตน์ ทองเนื้อห้า หรือที่เด็กๆ เรียกว่า “ครูต้า” ครูสอนวิทยาศาสตร์ของโรงเรียนเกาะยาววิทยา เป็นคุณครูแกนนำที่เคยรับการฝึกอบรมการเรียนการสอนแนวใหม่จากโครงการ IN-STEP เมื่อช่วงปีที่ผ่านมา กล่าวว่า “โครงการนี้แตกต่างจากการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์แบบเดิมๆ ที่ครูเหมือนเป็นคนป้อนข้อมูลจากตำรา แต่ IN-STEP ครูเป็นเพียงผู้ชี้นำ โดยหัวใจของการเรียนรู้ คือให้นักเรียนเกิดการสังเกต วิเคราะห์ และเกิดคำถามจากการที่นักเรียน ได้รู้ ได้เห็น ได้ศึกษาด้วยตัวเอง ทำให้บรรยากาศของห้องเรียนเต็มไปด้วยความสนุกสนานครึกครื้นและมีชีวิตชีวา เพราะมีการพูดคุยตอบโต้กันระหว่างครูและนักเรียน ห้องเรียนแห่งนี้ไม่มีใครผิด ใครถูก เพราะทุกคนมีสิทธิ์คิด สงสัย และถามได้ในทุกเรื่อง ครูจึงกลายเป็นเพื่อนอีกคนหนึ่งที่คอยเรียนรู้และค้นหาคำตอบไปด้วยกัน”

จากบทเรียนวิทยาศาสตร์ สู่นักคิด นักสร้าง ผลงานระดับชุมชน

บทเรียนเรื่องพลังงาน เครื่องกล และการเคลื่อนที่ เป็นกุญแจดอกสำคัญที่จุดประกายความคิดให้เด็กๆ นำความรู้ที่ได้มาพัฒนาใช้กับอาชีพจับปลา ซึ่งเป็นอาชีพของครอบครัว และเป็นวิถีชีวิตส่วนใหญ่ของคนในเกาะยาวน้อย

นายสรณัฐ หยั่งทะเล นักเรียนชั้น ม. 4 โรงเรียนเกาะยาวน้อย หนึ่งในกลุ่มผู้คิดค้นการใช้รอกยกกระชังปลา กล่าวว่า “สิ่งที่ผมคุ้นเคยในชีวิตประจำวัน เห็นพ่อแม่และคนในชุมชนใช้ตาข่ายจับปลามาตั้งแต่เกิด กลายมาเป็นห้องเรียนภาคปฏิบัติให้ผมประยุกต์ใช้ความรู้ทางวิทยาศาสตร์กับอาชีพของคนในครอบครัวและชุมชน จากที่เคยเห็นคนคนสี่คนช่วยกันออกแรงดึงตาข่ายในกระชังปลาด้วยหน้าตาที่ขึงขัง ผมเลยคิดว่าถ้าหลักการใช้รอกผ่อนแรงก็น่าจะช่วยดึงกระชังปลาอันหนักอึ้งนี้ได้ด้วยคนแค่คนเดียว และช่วยเบาแรงคนในครอบครัวผม และชาวบ้านคนอื่นๆ ได้ ผมกับเพื่อนๆ จึงได้ส่งโครงงานเข้าประกวดที่โรงเรียน และก็ได้รับการตอบรับอย่างดี แถมคนในชุมชนก็นำไอเดียผมมาลองใช้จริง ซึ่งสิ่งนี้ก็ทำให้ผมและเพื่อนๆ ภูมิใจมากครับ”

ดร.กิตติมา ศรีวัฒนกุล Associate Director of External Affairs บริษัท เอ็มเอสดี (ประเทศไทย) จำกัด กล่าวเสริมว่า “เมื่อช่วงปีที่ผ่านมา เราได้สนับสนุนโครงการ IN-STEP อย่างเต็มที่เพื่อให้สามารถถ่ายทอดความรู้ให้กับครู และนักเรียนในจังหวัดพังงาได้อย่างมีประสิทธิภาพ ปลูกฝังนิสัยรักการเรียนรู้อย่างแท้จริง พวกเราดีใจที่เห็นนักเรียนโรงเรียนเกาะยาววิทยา สามารถดึงความเป็นนักวิทยาศาสตร์ของตัวเองออกมาได้ โดยการคิด สงสัย และแสวงหาคำตอบด้วยตนเอง สิ่งที่ได้ไม่เพียงแต่ผลงานที่ได้จากการเรียนวิทยาศาสตร์ แต่ได้มาพร้อมๆ กับจิตสำนึกที่ดีของเด็กๆ ในการพัฒนาชุมชนของตนเองอีกด้วย”

โครงการ IN-STEP นี้เกิดขึ้นเพื่อพัฒนาการศึกษาวิทยาศาสตร์ในจังหวัดพังงาซึ่งได้รับกระทบจากภัยพิบัติสึนามิ เกิดจากความร่วมมือของ บริษัท เอ็มเอสดี (ประเทศไทย) จำกัด สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท) และสถาบัน

คีนันแห่งเอเซีย ปัจจุบัน มีโรงเรียนในจังหวัดพังงากว่า 23 โรง เข้าร่วมโครงการ IN-STEP และคาดว่าจะขยายครอบคลุมทั้งสิ้น 48 ภายในระยะเวลา 3ปีของโครงการ มีการฝึกอบรมอาจารย์จำนวน 90 คน โดยคาดหวังให้อาจารย์ที่ผ่านการอบรมนำทักษะและอุปกรณ์การเรียนการสอนที่ได้รับการพัฒนาจากโครงการดังกล่าวมาประยุกต์ใช้ในชั้นเรียนกับนักเรียนจำนวนรวมกว่า 2,700 คน โดยมีหลักสูตรการสอนทั้งสิ้น

9 บท ครอบคลุมหัวข้อทางวิทยาศาสตร์ซึ่งสอดคล้องกับหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ เช่น

บทพลังงานเครื่องกล แสง และร่างกายมนุษย์ การเรียนการสอนแนวใหม่นี้ประสบความสำเร็จอย่างมากในประเทศสหรัฐฯ และประเทศไทยนับเป็นประเทศแรกที่ได้นำโครงการนี้ใช้นอกประเทศสหรัฐฯ

บนเส้นทางแห่งการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ณ เกาะยาวน้อยแห่งนี้ เด็กๆ ใช้แหล่งเรียนรู้ที่มีอยู่ในชุมชนท้องถิ่นนั่นเอง ความสนใจใคร่รู้ของนักเรียนไม่เคยถูกสกัดกั้น ทุกคนมีสิทธิ์คิด สงสัย ถาม ช่วยกันหาคำตอบ และเรียนรู้ที่จะแก้ปัญหาด้วยตัวเอง เป็นทั้งนักเรียนรู้ และนักพัฒนาไปพร้อมๆ กัน

บริษัท เอ็มเอสดี (ประเทศไทย) จำกัด

บริษัท เอ็มเอสดี (ประเทศไทย) จำกัด เป็นบริษัทสาขาของ เมอร์ค แอนด์ โก อิงค์ ซึ่งเป็นบริษัทยาระดับโลกที่ให้ความสำคัญเป็นอย่างยิ่งต่อการวิจัยเพื่อประโยชน์ต่อผู้ป่วยเป็นลำดับแรก นับตั้งแต่ได้ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี  2434 เอ็มเอสดีได้ค้นพบ พัฒนา ผลิต และจำหน่ายผลิตภัณฑ์ยาและวัคซีนเพื่อใช้ป้องกันและรักษาโรคต่างๆ บริษัทฯ ได้ทุ่มเทอย่างเต็มที่ในการเพิ่มโอกาสให้ผู้ป่วยเข้าถึงยาของเอ็มเอสดีได้โดยผ่านทางโครงการช่วยเหลือต่างๆ ซึ่งไม่ใช่เพียงการบริจาคยาเท่านั้น แต่รวมถึงการช่วยจัดส่งยาไปให้แก่ผู้ที่ต้องการยาของเอ็มเอสดีด้วย นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังจัดพิมพ์ข้อมูลทางสาธารณสุขที่เป็นกลางเพื่อให้บริการแบบไม่มุ่งหวังผลกำไร 

# # #